Thẩm duyệt & nghiệm thu PCCC hệ thống báo cháy: hồ sơ, quy trình, ai làm

Thẩm định thiết kế và nghiệm thu khác nhau thế nào?

Thẩm định thiết kế diễn ra trước khi thi công. Hồ sơ thiết kế hệ thống báo cháy được xem xét. Gồm số lượng đầu báo, cách bố trí, tủ trung tâm, đường tín hiệu… Cần xem hồ sơ có đạt quy chuẩn, tiêu chuẩn PCCC hiện hành hay không.

Tên cũ “thẩm duyệt thiết kế” nay chủ yếu dùng khi điều chỉnh thiết kế trong lúc thi công. Lúc đó công trình đã có kết quả thẩm định ban đầu.

Nghiệm thu diễn ra sau khi lắp đặt xong, trước khi đưa công trình vào sử dụng. Đó là kiểm tra thực tế: thi công, lắp đặt và chạy thử thiết bị có đúng hồ sơ thiết kế đã thẩm định hay không.

Hai việc này độc lập. Thẩm định đạt không bảo đảm nghiệm thu đạt nếu thi công sai lệch so với thiết kế.

Ai thẩm định thiết kế hệ thống báo cháy — chủ đầu tư tự làm hay phải qua cơ quan nhà nước?

Căn cứ Nghị định 105/2025/NĐ-CP (quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15). Nội dung thẩm định chia theo loại nội dung, không chia theo loại công trình:

Xét dự án không thuộc thẩm quyền thẩm định của cơ quan chuyên môn về xây dựng. Khoản 1 Điều 8 Nghị định 105/2025/NĐ-CP quy định ba bên tự thẩm định phần nội dung xây dựng nêu trên. Ba bên là người quyết định đầu tư, chủ đầu tư và chủ sở hữu công trình. Hồ sơ lập theo Mẫu số PC13.

Riêng hệ thống báo cháy (thiết bị, cách đấu nối, vùng bảo vệ) vẫn do cơ quan Công an thẩm định. Chủ đầu tư không tự làm phần này.

Từ 01/7/2026, “bỏ nghiệm thu PCCC” — hệ thống báo cháy có còn phải nghiệm thu không?

Vẫn phải nghiệm thu. Chỉ thủ tục hành chính do Công an thực hiện bị bãi bỏ, nghĩa vụ vẫn còn.

Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP (hiệu lực 01/7/2026 đến 28/02/2027) bãi bỏ thủ tục “Nghiệm thu về PCCC” do cơ quan Công an cấp giấy chấp thuận. Quy định áp dụng cho công trình đã có kết quả thẩm định thiết kế nhưng chưa được chấp thuận nghiệm thu.

Đây là bước chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Chủ đầu tư tự tổ chức nghiệm thu nội bộ, lập biên bản và tự chịu trách nhiệm hoàn toàn về kết quả. Trước đây phải chờ cơ quan Công an kiểm tra rồi cấp văn bản chấp thuận.

Cục Cảnh sát PCCC & CNCH hướng dẫn chung theo hướng này qua Công văn 3038/C07-P3,P4. Công văn hướng dẫn chủ đầu tư cách tự nghiệm thu và tự kiểm tra PCCC, kèm phụ lục nội dung nghiệm thu cụ thể.

Theo đó, chủ đầu tư tổ chức nghiệm thu về PCCC và chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả nghiệm thu. Chủ đầu tư còn phải khai báo trên hệ thống Cơ sở dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ. Khai báo trước khi đưa công trình vào hoạt động.

Bước khai báo là điểm mới so với hướng dẫn tạm thời trước đó. Chuẩn bị bước này cùng lúc với hồ sơ nghiệm thu Mẫu PC18 nêu dưới đây. Bài Nghị định 347/2026/NĐ-CP: nghiệm thu, kiểm tra định kỳ, kê khai phương tiện PCCC tổng hợp đầy đủ các điểm mới này.

Khai báo này là yêu cầu khai báo hồ sơ công trình. Nó khác với nghĩa vụ trang bị và kết nối thiết bị truyền tin báo cháy (thường gọi “kết nối 114”) theo Điều 27 Nghị định 105/2025/NĐ-CP. Xem ai bắt buộc và lắp thế nào tại bài quy định kết nối 114 & thiết bị truyền tin báo cháy.

Hồ sơ nghiệm thu hệ thống báo cháy cần chuẩn bị những gì?

Xét phần hệ thống báo cháy (do Công an thẩm định thiết kế). Khoản 2 và khoản 3 Điều 8 Nghị định 105/2025/NĐ-CP quy định văn bản nghiệm thu lập theo Mẫu số PC18. Kèm theo là hồ sơ chứng minh lắp đặt, chạy thử thiết bị đúng thiết kế đã thẩm định. Trên thực tế, bộ hồ sơ đầy đủ thường gồm:

• Văn bản hoặc kết quả thẩm định thiết kế PCCC đã được cấp trước đó (bản đã đóng dấu).
• Biên bản nghiệm thu theo Mẫu PC18, do chủ đầu tư lập và ký.
• Biên bản kiểm tra, thử nghiệm từng loại thiết bị. Gồm tủ trung tâm, đầu báo khói/nhiệt, nút ấn khẩn cấp, còi – đèn báo cháy, thiết bị truyền tin (nếu có).
• Sơ đồ đấu nối hệ thống, catalogue hoặc chứng từ nguồn gốc thiết bị đã lắp đặt.
• Kết quả đo, thử thông số kỹ thuật đối chiếu theo TCVN 7568-14:2025 (tiêu chuẩn thiết kế, lắp đặt hệ thống báo cháy hiện hành).

Hồ sơ nghiệm thu này dùng để làm gì sau đó?

Nhiều ngành nghề phải xin Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự. Ví dụ karaoke, lưu trú, cầm đồ… Hồ sơ nghiệm thu chứng minh điều kiện PCCC khi nộp hồ sơ.

• Công trình mới xây hoặc mới cải tạo thuộc diện phải thẩm định thiết kế: nộp văn bản nghiệm thu. Nay đó là văn bản chủ đầu tư tự lập.
• Cơ sở không thuộc diện đó: nộp biên bản kiểm tra PCCC thông thường.

Nên làm thẩm định, lắp đặt, nghiệm thu vào thời điểm nào trong một dự án?

Ai chịu trách nhiệm nếu hệ thống báo cháy có vấn đề sau khi đã tự nghiệm thu?

Chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình chịu trách nhiệm hoàn toàn về kết quả tự nghiệm thu. Đây là bản chất của việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Nếu vi phạm quy định PCCC, chế tài áp dụng theo Nghị định 106/2025/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định 69/2026/NĐ-CP). Có thể bị xử phạt hành chính, tạm đình chỉ hoạt động tuỳ mức độ.

Đơn vị cung cấp thiết bị hoặc lắp đặt không thay được vai trò tự chịu trách nhiệm của chủ đầu tư. Nhưng đơn vị đó có thể hỗ trợ phần hồ sơ kỹ thuật thiết bị: thông số, chứng từ nguồn gốc, biên bản thử nghiệm. Chủ đầu tư đưa các tài liệu này vào bộ hồ sơ nghiệm thu của mình.

Câu hỏi thường gặp

1️⃣ Từ 01/7/2026 có phải nộp hồ sơ nghiệm thu cho cơ quan Công an nữa không?

Không phải nộp để xin văn bản chấp thuận như trước, vì thủ tục đã bãi bỏ. Chủ đầu tư vẫn phải tự lập và tự lưu hồ sơ nghiệm thu. Hồ sơ này vẫn cần khi xin giấy an ninh trật tự hoặc khi bị kiểm tra.

2️⃣ Không có kết quả thẩm định thiết kế trước đó thì có tự nghiệm thu được không?

Về nguyên tắc, nghiệm thu là đối chiếu thi công thực tế với thiết kế đã thẩm định. Thiếu kết quả thẩm định thì không có căn cứ để đối chiếu. Nên hoàn thiện thủ tục thẩm định thiết kế trước. Nếu công trình đã xây xong mà thiếu bước này, hỏi trực tiếp cơ quan Công an địa phương về hướng xử lý.

3️⃣ Ai lập biên bản nghiệm thu Mẫu PC18?

Chủ đầu tư (hoặc chủ sở hữu công trình) tự tổ chức lập. Có thể mời đơn vị tư vấn thiết kế, đơn vị thi công và đơn vị cung cấp thiết bị cùng kiểm tra, thử nghiệm. Kết quả đó là căn cứ ghi vào biên bản.

4️⃣ Hệ thống báo cháy không dây của FireSmart có cần quy trình nghiệm thu khác hệ có dây không?

Không. Quy trình thẩm định, nghiệm thu áp dụng theo chức năng của hệ thống báo cháy nói chung, không phân biệt có dây hay không dây. Khác biệt chỉ nằm ở nội dung kỹ thuật khi thử nghiệm, ví dụ kiểm tra tín hiệu và pin thiết bị không dây. Thử nghiệm theo đúng tiêu chuẩn thiết kế đã áp dụng.

5️⃣ Có bắt buộc thuê đơn vị ngoài làm hồ sơ nghiệm thu không?

Không bắt buộc. Chủ đầu tư có quyền tự làm. Nhiều chủ đầu tư vẫn thuê đơn vị tư vấn PCCC vì cần đúng biểu mẫu và đối chiếu tiêu chuẩn kỹ thuật. Trách nhiệm pháp lý cuối cùng vẫn thuộc về chủ đầu tư.

Chủ đề: Hệ thống báo cháy — tổng quan