cháy xe điện vinfast
|

Trang bị PCCC cho bãi đỗ xe điện và khu vực để xe máy, ô tô

TÓM TẮT 30 GIÂY

  • Pin lithium-ion có thể thoát nhiệt, gây cháy dữ dội và cháy lan nhiều xe.
  • Đầu báo khói hiện đại phát hiện cháy xe điện nhanh. Khó hơn là chữa cháy.
  • Phun sương áp suất cao 50 bar cho lực lượng cứu hỏa đủ thời gian đến, thường là 30 phút.

Table of Contents

Khu vực để xe trong nhà trọ, nhà cho thuê và nhà ở kết hợp SXKD tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy nổ

Xe máy, ô tô chứa xăng, dầu và dễ bắt cháy khi gặp tia lửa hoặc nguồn nhiệt cao. Bình xăng có thể rò rỉ hoặc vỡ trong không gian chật hẹp. Nhiều khu vực để xe thiếu thông gió, nên khí độc và khí dễ cháy như CO và khí xăng tích tụ. Với gara ô tô kín và tầng hầm, quy định về thiết bị đo khí CO trong gara theo QCVN 13:2018/BXD là bắt buộc.

Xe điện (xe máy điện, xe đạp điện, ô tô điện) ngày càng phổ biến ở các khu vực này. Xe điện mang theo ba nguy cơ đặc thù:

Nguy cơ Nội dung
Pin lithium-ion Hầu hết xe điện dùng pin lithium-ion. Pin hỏng hoặc nạp quá mức có thể cháy nổ. Nhiệt độ cao, va đập mạnh hoặc sự cố kỹ thuật cũng gây nổ hoặc bốc cháy.
Nạp điện không an toàn Bộ sạc không đúng chuẩn hoặc sạc ở nơi không kiểm soát gây quá nhiệt. Ổ cắm kém chất lượng hoặc thiếu công suất làm tăng nguy cơ chập điện và cháy nổ.
Thiết kế và bố trí khu vực để xe Khu vực để xe thiếu hệ thống báo cháy và chữa cháy phù hợp với nguy cơ xe điện. Khoảng cách giữa các xe và thiết bị điện không an toàn là rủi ro lớn.

FireSmart nghiên cứu và phát triển ứng dụng báo cháy – chữa cháy tự động. Gần đây FireSmart nghiên cứu, thử nghiệm các đám cháy ở khu vực để xe qua đêm trong nhà cho thuê. Bài này tổng hợp thông tin tìm hiểu được.

thiết bị chữa cháy đóng gói sprinkler và vách tường
Thiết bị chữa cháy đóng gói – dành cho khu vực để xe trong các nhà trọ, nhà cho thuê

Rủi ro cháy xe điện do pin Lithium-ion

Cháy pin xe điện giải phóng năng lượng hóa học lưu trong bộ pin. Nhiệt độ tăng nhanh. Hiện tượng này gọi là “thermal runaway”. Hơi điện phân của pin cháy nổ theo chuỗi, sinh nhiệt độ cao và khói độc.

Lửa dễ lan sang các xe khác trong cùng gara. Nhiều vụ cháy như vậy đã xảy ra ở bãi đậu xe buýt điện, ô tô điện, xe máy điện và cả xe điện trên đường phố.

Tài liệu này nói về giảm nguy cơ cháy từ pin xe điện bằng cơ chế an toàn như thiết kế pin và hệ thống quản lý pin. Tài liệu xây dựng từ thử nghiệm hợp tác với Danfoss và sự hỗ trợ từ DBI. Tài liệu hướng dẫn bảo vệ nhà để xe và người dân khi các biện pháp an toàn đó không hoạt động. Trọng tâm là phát hiện sớm khói và dập lửa.

Các vụ cháy pin xe điện còn mới. Nhiều tổ chức ở nhiều quốc gia đang cập nhật và phát triển tiêu chuẩn an toàn cháy. Nâng cao an toàn cháy cho xe điện vẫn là trách nhiệm trọng tâm của các công trình nghiên cứu.

Bài trình bày kiến thức của các tác giả tại thời điểm năm 2023 về kiểm soát cháy trong nhà để xe có xe điện. Bài mô tả các yếu tố chính của giải pháp an toàn cháy cho xe điện và hạ tầng sạc. Bài đề xuất mục tiêu và khái niệm bảo vệ chống cháy. Bài cũng xét việc tích hợp hệ thống an toàn cháy vào hệ thống sạc thông minh và quản lý tòa nhà.

1. Mục đích của giải pháp chữa cháy cho xe điện và gara xe điện

Giải pháp có ba mục đích:

  1. Giảm rủi ro từ nhiệt và khói cho người ở trong công trình có nhà để xe và cho người chữa cháy.
  2. Giảm rủi ro ảnh hưởng đến cấu trúc của tòa nhà khi có hỏa hoạn.
  3. Giảm thời gian khôi phục hoạt động bình thường của tòa nhà sau vụ cháy.

Siemens và Danfoss nghiên cứu gần đây, với sự hỗ trợ của Viện Công nghệ An toàn và Bảo vệ chống Cháy Đan Mạch (DBI). Kết quả: hệ thống phun sương áp suất cao với đầu phun hở rất hiệu quả. Hệ thống làm mát môi trường xung quanh khi thermal runaway và khí thải điện phân pin tiếp diễn. Từ phát hiện này, tài liệu đề xuất các phương pháp giảm rủi ro cho cháy xe điện và hạ tầng sạc liên quan.

Ngành xe điện thay đổi nhanh hơn tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy.

Nguy cơ hỏa hoạn trong gara xe điện đã được hiểu phần nào. Vì vậy có thể tạm xác định một số mục tiêu và khái niệm bảo vệ như trong tài liệu này. Một số quy chuẩn, tiêu chuẩn đã có, số khác đang xây dựng hoặc sửa đổi. Thông tin chi tiết cập nhật phải lấy từ chính quyền địa phương có liên quan.

2. Giới thiệu giải pháp PCCC cho bãi trông giữ xe có xe điện

Có ba loại gara (Hình 1):

Loại gara Đặc điểm
Gara thông thường Xây dựng không tính đến xe điện.
Gara xây mới Quy hoạch cho ô tô động cơ đốt trong (ICE) và xe điện.
Gara tương lai Gồm hạ tầng sạc thông minh, tích hợp năng lượng tái tạo và tương tác thông minh với lưới điện.

ba loại gara đỗ xe

Hình 1: Các loại gara đỗ xe

Gara ngày nay chủ yếu chứa xe động cơ đốt trong (ICE), với số xe điện rất nhỏ. Tỷ lệ xe điện tăng thì cách tiếp cận an toàn cháy nổ trong gara hiện tại sẽ được xem xét lại. Biện pháp PCCC cho gara hiện tại là mối quan tâm của ba bên. Đó là đơn vị tư vấn an toàn PCCC, cơ quan quản lý nhà nước và công ty bảo hiểm.

Pin dùng nhiều nhất trong xe điện là lithium-ion. Loại pin này gây mối nguy thường trực về cháy nổ.

Lão hóa, hư hỏng hoặc tác động vật lý có thể gây đoản mạch bên trong. Nhiệt độ khi đó tăng không kiểm soát, gọi là thoát nhiệt. Quá trình thoát nhiệt không dừng lại được. Nó có thể dẫn đến bốc cháy hơi điện phân, nổ và cháy dữ dội.

cháy xe điện vinfast
Cháy xe điện vinfast tại Hà Nội

Nhiều vụ cháy xe điện do pin lithium-ion xảy ra trong những tháng gần đây, làm công chúng lo ngại hơn. Một số chính quyền thành phố và chính phủ quốc gia đang xem xét cấm xe điện ở bãi đậu xe công cộng. Vì vậy cần gấp tư vấn kỹ thuật về giải pháp an toàn cháy. Giải pháp phải ít nhất ngăn cháy lan ra nhiều xe và tránh thiệt hại nghiêm trọng cho tòa nhà xung quanh.

Trong tương lai, sạc xe điện sẽ là một phần của hạ tầng kỹ thuật đô thị. Hạ tầng này gồm năng lượng tái tạo (ví dụ tấm pin mặt trời) và bộ lưu trữ năng lượng. Hạ tầng còn gồm tòa nhà thông minh và tương tác với lưới điện thông minh (Hình 2). Xe, trạm sạc và thiết bị điện như máy biến áp, bộ lưu trữ đệm năng lượng điện đều cần biện pháp PCCC.

Hạ tầng sạc cũng có thể gây cháy, vì nhu cầu năng lượng để sạc nhanh ngày càng tăng. Việc phát hiện sớm đám cháy ở xe điện và cơ sở hạ tầng sạc khá đơn giản về kỹ thuật.

Hệ thống an toàn cháy nổ thiết kế phù hợp phát hiện nhanh và chống cảnh báo sai. Các thử nghiệm gần đây đã xác thực điều này (Tham khảo 6, 10). Câu hỏi khó hơn là dùng công nghệ nào để chữa cháy hiệu quả.

hạ tầng sạc xe điện thông minh
hạ tầng sạc xe điện thông minh

3. Nguy cơ hỏa hoạn trong nhà để xe có xe điện

Cháy lan nhiều phương tiện

Nguy cơ cháy nhiều phương tiện trong gara đang tăng. Năm 2020, vụ cháy lan ở Sân bay Stavanger (Tham khảo 7) thiêu rụi hơn 200 phương tiện và làm sập một phần tòa nhà. Một vụ tương tự ở Liverpool, Vương quốc Anh (Tham khảo 14) làm mất 1400 phương tiện và phá hủy tòa nhà.

Nhiều yếu tố góp phần gây cháy lan. Chỗ đỗ xe nhỏ hơn và ô tô lớn hơn (nhiều xe SUV hơn), nên lửa lan từ xe này sang xe khác theo phản ứng dây chuyền (Hình 4). Ngoài ra, nhựa dễ cháy chiếm khoảng 50% thể tích của phương tiện và lốp xe. Nhựa tạo phần lớn tải trọng cháy, không phụ thuộc hệ thống đẩy của phương tiện.

Cháy xe điện

Cháy xe điện tương đương cháy xe động cơ đốt trong về tải trọng cháy, cường độ cháy và lượng khói. Cháy pin lại có điểm khác. Đám cháy khó dập và có thể bùng phát trở lại bất ngờ sau nhiều giờ hoặc nhiều ngày, dù mọi dấu hiệu cháy nhìn thấy được đã biến mất. Vì vậy dập cháy xe điện thường mất nhiều thời gian hơn.

May mắn là cơ chế an toàn cháy nổ nội tại giảm nguy cơ pin gây cháy, ví dụ thiết kế pin và hệ thống quản lý pin. Nếu các cơ chế đó thất bại và pin cháy, cách hiệu quả nhất là làm mát pin để ngăn lan truyền.

Ắc quy ô tô nằm ở gầm xe, nên khó dập lửa bằng nước từ trên cao. Khi ắc quy cháy trên đường rộng, một số đơn vị cứu hỏa dùng thùng chứa nước thiết kế đặc biệt (Hình 5). Họ ngâm xe đang cháy vào thùng đủ lâu.

ngâm xe điện vào nước để chữa cháy triệt để
Hình 5 – ngâm xe điện vào nước để chữa cháy triệt để

Pin xe điện có nguy cơ cháy nổ không chỉ khi hỏng do va chạm. Bộ tách pin hỏng do lỗi sản xuất hoặc lão hóa cũng gây nguy cơ. Khuyết tật đó gây đoản mạch trong pin và nhiệt độ tăng.

Ở nhiệt độ trên khoảng 70° C, hơi chất điện phân rất dễ cháy bắt đầu bay hơi. Áp suất tăng, hơi thoát ra khỏi pin. Hiện tượng này gọi là “thoát khí”.

Nhiệt độ tiếp tục tăng đến khi bộ tách pin hỏng. Nhiệt độ lúc đó tăng đột ngột (“sự thoát nhiệt”). Khí điện phân bùng cháy nếu có nguồn đánh lửa (Hình 6).

Trạm sạc xe điện

Mức độ nguy cơ cháy trạm sạc hiện còn tranh cãi. Trạm sạc luôn có nguy cơ cháy thấp hơn phương tiện cơ giới, và đến nay ghi nhận rất ít sự cố. Tình hình có thể đổi khi số trạm sạc tăng và khi chúng lão hóa.

Cháy ở trạm sạc có thể do các nguyên nhân sau:

  • Trục trặc về điện, đoản mạch, dây cáp hỏng.
  • Thiết bị sạc lỗi, điện áp thay đổi.
  • Thiết bị sạc quá nóng, ví dụ khi pin sạc quá nhanh.
  • Dùng thiết bị sạc sai cách, hoặc sét đánh.

Hệ thống lưu trữ năng lượng pin lithium-ion (BESS)

Nhu cầu sạc xe điện, nguồn năng lượng tái tạo biến động và cân bằng tải lưới điện đòi hỏi quy trình quản lý thông minh. Quy trình này quản lý nguồn lưới điện, năng lượng sản xuất tại chỗ (ví dụ năng lượng mặt trời) và năng lượng sạc xe điện. Một phần quan trọng là lắp bộ lưu trữ năng lượng. Bộ lưu trữ thường dùng pin lithium-ion xếp trên nhiều giá đỡ, đặt trong phòng chuyên dụng hoặc dạng giải pháp đóng gói (Hình 8).

Pin lithium-ion trong các hệ thống này cũng có nguy cơ cháy nổ. Nguyên nhân là thoát nhiệt của một hoặc nhiều pin khi thiếu biện pháp PCCC đầy đủ (xem Tham khảo 10).

hệ thống pin lưu trữ năng lượng

Hình 8: Phòng lưu trữ năng lượng pin

Hạ tầng điện khác

Hạ tầng sạc xe điện gồm thiết bị điện tiêu chuẩn như máy biến áp, dây cáp điện. Chúng có nguy cơ hỏa hoạn tiềm ẩn. Khái niệm bảo vệ và rủi ro an toàn cháy nổ của chúng đã được hiểu rõ, nên bài này không đề cập.

Rủi ro đối với môi trường và hạ tầng

Rủi ro Nội dung
Khói có độc tính cao Cháy pin giải phóng kim loại nặng dạng bụi mịn: coban, mangan, niken và lithium. Hít phải gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe. Nồng độ kim loại nặng có thể vượt giới hạn an toàn theo hệ số >4000. Cùng với khói từ nhựa cháy, khu vực cháy tràn ngập khói có thể gây chết người.
Thiệt hại về môi trường Kim loại nặng dạng bụi mịn và chất điện phân hòa với nước chữa cháy thành hỗn hợp độc tính cao. Hỗn hợp này có thể làm ô nhiễm nước ngầm địa phương. Phải quản lý nước thải chữa cháy để tránh thiệt hại môi trường. Nước thải chữa cháy xe động cơ đốt trong cũng có độc tính cao.
Rủi ro về kết cấu Cháy nhiều phương tiện gây nhiệt độ rất cao. Nhiệt độ này có thể làm hỏng bê tông cốt thép, cột thép hoặc bộ phận kết cấu khác, và có thể làm sập tòa nhà (Tham khảo 7). Phải ngăn cháy lan nhiều phương tiện.

Nhà tư vấn kỹ thuật và nhà quy hoạch gặp nhiều loại nhà để xe khác nhau. Phổ biến nhất hiện nay là nhà để xe có các loại xe thông thường, nơi xe điện và trạm sạc dần được bổ sung. Trường hợp này cần xem lại quy định an toàn cháy nổ, ví dụ cách chọn phương pháp chữa cháy.

Trường hợp khác là gara xây mới. Ngày nay gara mới được lên kế hoạch với số trạm sạc EV ban đầu, rồi mở rộng nhiều giai đoạn trong những năm tới. Để tiết kiệm chi phí và giảm rủi ro hỏa hoạn lâu dài, cần lập kế hoạch tốt các giai đoạn này từ thiết kế đầu tiên.

4. Mục tiêu bảo vệ

Mục tiêu bảo vệ để phát hiện và ngăn chặn đám cháy trong khu vực để xe, trông giữ xe

FireSmart đề xuất ba tiêu chí phòng cháy chữa cháy:

  1. Giảm rủi ro do nhiệt và khói cho người ở trong gara và người tham gia chữa cháy.
  2. Giảm rủi ro ảnh hưởng đến tính toàn vẹn cấu trúc của tòa nhà.
  3. Giảm thời gian để tòa nhà tiếp tục hoạt động bình thường sau hỏa hoạn.

Các mục tiêu này được chia chi tiết hơn trong Phụ lục 1, Bảng 1.

Mục tiêu bảo vệ để báo động và sơ tán

  • Cảnh báo sớm cho mọi người có nguy cơ, nhân viên an toàn và đội cứu hỏa.
  • Cảnh báo sớm cho người quản lý cơ sở, để phản ứng khắc phục nhanh.
  • Ngăn chặn hoặc tránh báo động giả.

5. Nhà để xe điện, thử nghiệm phát hiện và ngăn chặn cháy

LƯU Ý
Đầu báo cháy hiện đại phát hiện cháy xe điện không khó, dù do pin hay lỗi điện khác. Đám cháy có lượng khói đáng kể, nên phát hiện gần như ngay lập tức.

Hai câu hỏi còn lại:

  1. Dùng phương pháp chữa cháy nào cho cháy pin xe điện, theo các mục tiêu bảo vệ ở trên?
  2. Cách nào hiệu quả nhất để phát hiện cháy ở trạm sạc?

Hai dự án thử nghiệm gần đây trả lời hai câu hỏi này. Siemens, Danfoss và DBI thử khả năng phát hiện kết hợp chữa cháy bằng phun sương áp suất cao (Tham khảo 6). Siemens thử khả năng phát hiện cháy ở trạm sạc (Tham khảo 9).

Thử nghiệm chữa cháy xe điện bằng sương nước áp suất cao, Đan Mạch 2023

Hạng mục Nội dung
Bài toán thực tế Như Phần 3 đã nêu, pin đã thoát nhiệt thì khó hoặc không thể ngăn. Khi cháy pin, chỉ kiểm soát được cho đến khi lực lượng cứu hỏa đến. Vòi phun nước tiêu chuẩn hiệu quả trong nhiều trường hợp nhưng cần lượng nước lớn.

Siemens và Danfoss tìm giải pháp thay thế, với sự hỗ trợ của Viện Công nghệ An ninh và Cứu hỏa Đan Mạch (DBI). Hai bên làm một loạt thử nghiệm. Thử nghiệm kiểm chứng hiệu quả của phát hiện sớm kết hợp phun nước áp suất cao.

Mục đích Chứng minh hệ thống chữa cháy phun sương, kích hoạt bằng phát hiện sớm, khả thi với xe điện. Hệ thống cho lực lượng cứu hỏa đủ thời gian đến.
Thiết lập Gara mô phỏng dựng từ container thép (Hình 10). Xe điện thử nghiệm đặt giữa gara, hai xe nhiên liệu thông thường ở hai bên. Đầu báo khói loại điểm và cảm biến nhiệt độ đặt ở vị trí cụ thể, để đánh giá mục tiêu phát hiện và ngăn chặn cháy. Chi tiết nằm trong báo cáo bí mật (Tham khảo 6).

Sương mù tạo dưới áp suất cao là hệ thống phun sương với vòi phun sương kiểu hở.

Kết quả: Thử nghiệm gây cháy dữ dội. Trong các điều kiện này, đầu báo cháy kiểu điểm phát hiện nhanh và đáng tin cậy. Hệ thống chữa cháy dạng đóng gói hoạt động tốt. Hệ thống cho lực lượng cứu hỏa đủ thời gian (thường là 30 phút), ngăn cháy nhiều phương tiện và tránh nhiệt độ cao gây hư hỏng cấu trúc.

thử nghiệm đốt và chữa cháy xe điện của Siemens (1)

Kết luận:

  1. Hệ thống phát hiện cháy sớm và chữa cháy phun sương đáp ứng các tiêu chí hoạt động đã xác định.
  2. Hệ thống chữa cháy đóng gói phun sương dập cháy hiệu quả và ngăn cháy lan nhiều phương tiện.
  3. Thử nghiệm sâu hơn có thể khám phá nhiều loại phương tiện, loại pin và điều kiện hạ tầng (gara).
LƯU Ý
Siemens và Danfoss giữ bí mật các thử nghiệm này (Tham khảo 6).

Thử nghiệm phát hiện khói trên trạm sạc xe điện, Munich 2022

Hạng mục Nội dung
Bài toán thực tế Cháy trạm sạc xe điện hiếm khi xảy ra, nhưng có thể đổi trong trung và dài hạn. Công suất trạm sạc tăng do nhu cầu sạc nhanh. Nguy cơ hỏa hoạn cũng có thể tăng khi hạ tầng sạc cũ đi.
Mục đích Siemens thử trên một trạm sạc điển hình. Mục tiêu là kiểm tra khả năng phát hiện rất sớm đám cháy mới bùng phát. Siemens dùng máy dò công nghệ ASA và máy dò khói kiểu hút (ASD).
Thiết lập Gồm các đầu báo điểm và ASD có ống lấy mẫu không khí (Hình 13). Máy dò ASA và ASD phát hiện giai đoạn đầu của cháy âm ỉ. Chúng hợp với môi trường bẩn vì thiết kế để tránh cảnh báo sai do khí thải xe cộ hoặc ô nhiễm không khí.

Máy dò điểm và ống lấy mẫu ASD đều đặt ở bề mặt phía trên, bên trong trạm sạc (Hình 2). Thiết bị nhiệt phân dây nóng lập trình được tạo khói, mô phỏng đám cháy điện mới bắt đầu.

Khói đưa vào trạm sạc từ bên dưới, qua ống dẫn qua các khe thông gió.

Kết quả Máy dò điểm, ASD và ASA đều phát hiện cháy rất sớm, trong vòng 1 – 3 phút kể từ khi kích hoạt đám cháy mô phỏng. ASD nhanh hơn khoảng 1 phút.

Kết luận: Một trong hai loại máy dò đều hiệu quả. Nhiều bộ sạc ở một vị trí thì nên dùng ASD để phát hiện sớm. Một bộ phát hiện lấy mẫu không khí ở nhiều trạm sạc qua một hoặc nhiều ống lấy mẫu. Chỉ có vài bộ sạc thì máy dò điểm ASA tiết kiệm hơn.

Phát hiện sớm, bằng ASD hay máy dò điểm ASA, giúp người quản lý cơ sở nhận cảnh báo về cháy có thể xảy ra ở trạm sạc. Họ can thiệp kịp thời: tắt nguồn điện thủ công hoặc tự động ở các trạm sạc bị ảnh hưởng. Họ cũng dập cháy bằng bình chữa cháy xách tay. Máy dò điểm ASA có thêm ưu điểm: hệ thống an toàn tự động xác định trạm sạc là nguồn cháy và báo ngay cho người quản lý cơ sở.

6. Quan điểm về giải pháp

Ô tô đang đậu có tải trọng cháy đáng kể. Đám cháy không được phát hiện hoặc dập kịp thời dễ trở nên rất khó quản lý và có thể đe dọa cấu trúc tòa nhà.

Hệ thống PCCC phải phát hiện cháy nhanh và đáng tin cậy. Hệ thống kích hoạt thiết bị báo động và thiết bị kiểm soát cháy liên quan. Ví dụ: hệ thống phun sương áp suất cao và hệ thống hỗ trợ thoát nạn.

Trong gara, khí thải và ô nhiễm không khí dễ gây cảnh báo sai, dẫn đến sơ tán không cần thiết và gián đoạn hoạt động. Vì vậy phải lắp đầu báo cháy phát triển riêng cho môi trường khắc nghiệt này, phản ứng mạnh với hiện tượng gây báo giả.

Bảo vệ chống cháy bắt nguồn từ xe điện và xe động cơ đốt trong

Phát hiện cháy xe điện

Siemens khuyến nghị dùng đầu báo khói công nghệ ASA. Các máy dò này phân biệt khói với hiện tượng gây nhầm như bụi và ô nhiễm không khí, nên tránh báo động sai. Thông số phát hiện chỉnh được theo không khí bẩn và ô nhiễm trong gara thông thường. Máy chỉ phát hiện cháy thật từ xe điện hoặc xe thông thường.

Để phát hiện sớm nhất mà không báo giả, đặt đầu báo cháy phía trên chỗ đỗ xe, không đặt phía trên làn đường vào (xem Hình 14). Xét điều kiện thông gió để khói không loãng quá mức gần đầu báo. Lắp thêm nút nhấn báo cháy khẩn để báo cháy bằng tay.

Chữa cháy xe điện

Nước đã được dùng chữa cháy qua nhiều thế kỷ, với cơ chế chính là làm mát. Phun sương áp suất cao dùng nguyên lý như vòi phun nước truyền thống. Điểm thêm là biến nước thành sương mù hoặc sương mù mịn.

Trong hệ thống phun sương nước áp suất cao SAFEBOX-2, máy bơm áp suất cao nén nước sạch qua mạng đường ống thép không gỉ. Nước ra qua vòi phun thiết kế đặc biệt, ở áp suất 50 bar. Giọt nước phun ra rất mịn, kích thước trung bình từ 50 đến 100 μm.

Khi sương gặp ngọn lửa, giọt nhỏ bay hơi nhanh và giãn nở tối thiểu 1.700 lần. Sương vừa làm nguội ngọn lửa như vòi phun nước truyền thống, vừa thay thế oxy tại đám cháy như hệ thống dập bằng khí.

Giọt nhỏ xâm nhập tốt vào đám cháy có nhiều vật cản che chắn. Sương nước theo chuyển động không khí do ngọn lửa tạo ra, tiếp cận ngọn lửa và tàn lửa. Giọt nước hấp thụ năng lượng từ ngọn lửa khi bay hơi, nên làm nguội ngọn lửa. Phun sương áp suất cao có thể ngăn cháy pin trong cháy xe điện và ngăn lửa lan sang xe khác.

Chữa cháy pin bằng vòi phun đâm xuyên

Phun nước hoặc phun sương áp suất cao ban đầu, như trên, cho lực lượng cứu hỏa đủ thời gian đến và bắt đầu dập cháy lâu dài hơn. Với pin EV, một lựa chọn là hướng vòi cứu hỏa vào gầm xe trong thời gian dài.

Gần đây, một số trạm cứu hỏa dùng mũi nhọn kim loại điều khiển bằng khí nén, đôi khi gọi là vòi xuyên, để đục lỗ trên ngăn chứa pin. Sau đó nước phun trực tiếp qua ống nối với vòi xuyên. Theo một số ước tính, thiết bị này giảm lượng nước cần để dập cháy khoang pin xuống 100 lần.

PCCC cho trạm sạc xe điện

Đầu báo khói kiểu điểm đặt ở bề mặt phía trên, bên trong trạm sạc (Tham khảo 9), phát hiện cháy ở trạm sạc hiệu quả. FireSmart khuyên dùng đầu báo khói FireSmart công nghệ ASA (xem Phụ lục 2). Loại này thiết kế riêng để tránh cảnh báo sai trong môi trường bẩn như nhà để xe.

Thiết bị truyền tin báo sự cố báo cho người quản lý cơ sở biết địa điểm cháy. Họ hành động ngay, ví dụ dùng bình chữa cháy cầm tay. Phụ lục 3 nói về tích hợp trạm sạc vào hệ thống quản lý tòa nhà tổng thể.

MẸO
Để giảm rủi ro hỏa hoạn, người vận hành và nhà sản xuất trạm sạc phải theo tiêu chuẩn, hướng dẫn địa phương. Đó là tiêu chuẩn về an toàn điện và cháy nổ. Họ cũng phải bảo trì và kiểm tra thiết bị sạc thường xuyên. Họ cần đào tạo người dùng và nhân viên phù hợp.

Báo động và sơ tán

Phải báo cho mọi người ở khu vực lân cận biết chuông báo cháy đã kích hoạt. Ở Hình 14, đèn hiệu âm thanh đặt trên trần, phía trên đường tâm của làn đường vào. Số lượng và khoảng cách thiết bị phụ thuộc từng dự án (khả năng nghe và hiển thị) và quy tắc thực hành địa phương.

Quy tắc địa phương có thể yêu cầu cảnh báo bằng giọng nói. Khi đó nhà để xe ngầm cần loa có kích thước và vị trí phù hợp.

Loa gửi tin nhắn thoại rõ ngay cả nơi âm thanh khó nghe. Con người phản ứng nhanh và đáng tin cậy hơn với tin nhắn nói so với tín hiệu âm thanh hoặc hình ảnh. Nhờ đó sơ tán nhanh và hiệu quả hơn.

Phụ lục 1 – Chỉ tiêu phòng cháy và tiêu chí thực hiện

FireSmart đề xuất ba chỉ tiêu cấp cao:

  1. Giảm rủi ro cho người ở trong gara và người tham gia cứu hỏa do bức xạ nhiệt và khói.
  2. Giảm rủi ro ảnh hưởng đến tính toàn vẹn cấu trúc của tòa nhà.
  3. Giảm thời gian để tòa nhà tiếp tục hoạt động bình thường sau hỏa hoạn.

Các chỉ tiêu được chia nhỏ thành mục tiêu và tiêu chí thực hiện chi tiết như sau.

Giảm mối đe dọa đối với người ở trong gara

  • Nhiệt độ cách điểm đánh lửa 5 m được giới hạn ≤ 60°C (mục tiêu tạm thời). Đạt chậm nhất 2 phút sau khi kích hoạt chế độ triệt tiêu. Duy trì 10 phút sau đó.
  • Bức xạ cách điểm cháy 5 m ≤ 2,5 kW/m2 ở độ cao 1,8 m, duy trì ≥10 phút sau khi kích hoạt dập tắt.

Các tham số này lấy từ Tài liệu tham khảo 3 và 4.

Giảm nguy cơ ảnh hưởng đến tính toàn vẹn cấu trúc của tòa nhà

Tiêu chí Giá trị
Cháy lan Không gây cháy lan hoặc hư hỏng do nhiệt cho phương tiện gần phương tiện nguồn.
Kết cấu thép phía trên xe Nhiệt độ không vượt quá 538°C (lấy từ Ref. 2).
Thời gian hiệu quả Hệ thống chữa cháy phải giảm nguy cơ cháy ít nhất 30 phút sau kích hoạt, để lực lượng chữa cháy kịp đến.
Nhiệt độ khí trên trần Không vượt quá 315°C trong ít nhất 10 inch sau khi kích hoạt dập tắt. Đo dưới trần 76 mm, ở bán kính 1,8 m tính từ điểm đánh lửa (lấy từ Ref. 5).
Thời điểm phun sương Phun muộn nhất 60 giây sau khi phát hiện khói/hơi điện phân, và tiếp tục ít nhất 30 phút.
Áp suất tối thiểu khi nhả 50 bar (±5%) tại các vị trí bất lợi nhất về thủy lực.

Giảm thời gian phát hiện khói từ xe

Phát hiện khói trước khi đầu phun sprinkler tiêu chuẩn hoạt động.

Nhà để xe ngầm có thêm các yêu cầu sau:

  • Cách ly chống cháy gara với phần còn lại của tòa nhà.
  • Chia gara lớn thành các ngăn chữa cháy.
  • Nên trang bị hệ thống thông gió cơ học để hút khói.
  • Nên trang bị hệ thống cảnh báo CO.

Tham khảo quy định cụ thể của từng quốc gia, phù hợp quy tắc thực hành địa phương. Tại Việt Nam cần tham khảo quy định của Cục cảnh sát PCCC & CNCH.

✅ Cần tư vấn báo cháy, chữa cháy cho bãi đỗ xe có xe điện?

Liên hệ FireSmart, hotline 0983.016.201.

Xem các bài viết liên quan:

Similar Posts