TÓM TẮT 30 GIÂY

Hệ thống PCCC gồm báo cháy, họng nước vách tường, phương tiện chữa cháy xách tay, đèn thoát nạn và chiếu sáng sự cố.
Công trình thuộc Phụ lục III Nghị định 105/2025/NĐ-CP phải thẩm định thiết kế về PCCC. Nghị định này thay Nghị định 136/2020/NĐ-CP từ 01/7/2025.
Công trình thuộc Phụ lục A TCVN 3890:2023 không bắt buộc thẩm định thiết kế, nhưng phải lắp báo cháy tự động hoặc báo cháy cục bộ.

Table of Contents

Hệ thống phòng cháy chữa cháy gồm những gì?

Một hệ thống PCCC điển hình trong công trình dân dụng và công nghiệp gồm bốn thành phần:

Hệ thống báo cháy.
Hệ thống chữa cháy bằng họng nước vách tường.
Phương tiện chữa cháy xách tay.
Hệ thống đèn chỉ hướng thoát nạn và chiếu sáng sự cố.

Công trình đặc thù có thể cần thêm các hệ thống phức tạp hơn:

Chữa cháy bằng khí.
Chữa cháy bằng nước tự động (sprinkler).
Thiết bị báo cháy kiểu hút.
Đầu báo tia chiếu.
Chữa cháy bằng bọt foam.

Với nhà dưới 5 tầng, TCVN 3890 cho phép dùng thiết bị báo cháy cục bộ và thiết bị chữa cháy dạng đóng gói. Cách này giảm chi phí đầu tư và lắp đặt, vẫn đảm bảo hiệu quả báo và chữa cháy.

Thiết kế hệ thống PCCC có những nội dung gì?

Kỹ sư PCCC phải xem xét nhiều hạng mục liên quan, gồm cả thiết kế kiến trúc và kết cấu. Khi thiết kế, kỹ sư thường tham khảo ba văn bản:

Kỹ sư cũng có thể tham khảo hướng dẫn đối chiếu của cơ quan quản lý nhà nước về PCCC khi thẩm định.

Mục tiêu của công việc thiết kế:

Nắm các tiêu chuẩn, quy chuẩn PCCC phù hợp với quy mô công trình.
Lập bản vẽ thiết kế hệ thống phòng cháy và chữa cháy.
Lập hồ sơ thuyết minh giải pháp thiết kế.
Lập dự toán và thuyết minh lựa chọn thiết bị.
Kiến nghị điều chỉnh hạng mục kiến trúc – kết cấu, nếu cần.
Phối hợp bản vẽ với các bộ môn điện, nước, điện nhẹ để bố trí thiết bị và không gian thi công.
Lập danh mục hồ sơ chủ đầu tư cần chuẩn bị, từ khâu đầu tư đến thi công, nghiệm thu và đưa vào sử dụng.

Công trình nào cần thẩm định thiết kế về phòng cháy chữa cháy?

Công trình của bạn có thuộc diện thẩm định thiết kế PCCC không? Hãy xác định điều này trước khi mua hay lắp đặt thiết bị. Chung cư, khách sạn, trụ sở làm việc và nhiều loại nhà khác cao từ 7 tầng trở lên phải thẩm định thiết kế PCCC trước khi xây dựng. Nhà có tổng diện tích sàn từ 3.000 m² trở lên cũng thuộc diện này.

Công trình thuộc diện này phải lập bản vẽ thiết kế hệ thống PCCC cùng các hồ sơ khác, rồi nộp cho cơ quan có thẩm quyền. Tuỳ nội dung thẩm định, đó là cơ quan Công an hoặc cơ quan chuyên môn về xây dựng. Cơ quan này hướng dẫn thủ tục hành chính và phương án kỹ thuật. Tuỳ quy mô, công trình cần trang bị các phương tiện thoát nạn, cứu hộ, phòng cháy và chữa cháy khác nhau.

Loại 1 — bắt buộc thẩm định thiết kế

Công trình nằm trong danh sách tại Phụ lục III – Nghị định 105/2025/NĐ-CP. Công trình loại này phải có:

Kết quả thẩm định thiết kế về PCCC. Khi chủ đầu tư tự thẩm định phần được phép, kết quả lập theo Mẫu số PC13 của Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
Hồ sơ nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy. Quy định về nghiệm thu thay đổi từ 01/7/2026, nên hãy hỏi cơ quan Công an địa bàn trước khi lập hồ sơ.

Thường gặp là công trình cao từ 7 tầng trở lên hoặc có tổng diện tích sàn từ 3.000 m² trở lên. Một số công trình thấp tầng hoặc diện tích nhỏ hơn cũng nằm trong danh sách. Ví dụ:

Loại công trình	Ngưỡng bắt buộc thẩm định thiết kế
Khách sạn, nhà khách, nhà nghỉ và cơ sở lưu trú khác	Cao từ 7 tầng trở lên hoặc có tổng diện tích sàn từ 3.000 m² trở lên
Nhà chung cư, nhà ở tập thể	Cao từ 7 tầng trở lên hoặc có tổng diện tích sàn từ 3.000 m² trở lên
Trung tâm thương mại, siêu thị, chợ, cửa hàng kinh doanh hàng hóa dễ cháy	Tổng diện tích sàn từ 2.000 m² trở lên
Nhà để xe ô tô, xe máy, nhà trưng bày ô tô, xe máy dạng kín	Tổng diện tích sàn từ 2.000 m² trở lên

Loại 2 — không bắt buộc thẩm định thiết kế, nhưng phải lắp báo cháy

Công trình nằm trong diện quy định tại Phụ lục A – TCVN 3890:2023. Công trình loại này phải lắp hệ thống báo cháy tự động hoặc thiết bị báo cháy cục bộ.

Tiêu chuẩn cho phép một số công trình dưới 5 tầng lắp thiết bị báo cháy cục bộ thay vì hệ thống báo cháy đầy đủ. Chủ sở hữu nhờ vậy giảm chi phí đầu tư.

Hãy đối chiếu thêm tiêu chuẩn về hệ thống chữa cháy sprinkler và hệ thống chữa cháy dạng đóng gói. Cách này giúp chọn giải pháp chữa cháy phù hợp và tiết kiệm chi phí.

Hồ sơ thẩm định (thẩm duyệt) thiết kế PCCC gồm những gì?

Một số loại công trình phải được cơ quan nhà nước phê duyệt thiết kế PCCC trước khi xây dựng. Việc này bảo vệ sức khỏe, tính mạng, tài sản và đưa công trình vào vận hành an toàn.

Từ 01/7/2025, Nghị định 105/2025/NĐ-CP thay Nghị định 136/2020/NĐ-CP. Việc này nay gọi là thẩm định thiết kế về PCCC. Cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, đối chiếu thiết kế với quy định. Cơ quan kiểm tra giải pháp và nội dung thiết kế của:

Dự án, công trình.
Phương tiện giao thông cơ giới có yêu cầu đặc biệt về an toàn PCCC.

Căn cứ đối chiếu gồm:

Quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật.
Quy định của pháp luật Việt Nam về PCCC.
Tiêu chuẩn nước ngoài, tiêu chuẩn quốc tế được phép áp dụng tại Việt Nam.

Việc thẩm định theo trình tự, thủ tục pháp luật quy định.

Hồ sơ đề nghị thẩm định thiết kế về PCCC với công trình gồm:

Văn bản đề nghị thẩm định thiết kế về PCCC theo Mẫu số PC11.
Giấy tờ hợp pháp về đất đai chứng minh sự phù hợp mục đích sử dụng đất và sở hữu công trình. Hoặc văn bản về chủ trương đầu tư, xây dựng công trình theo pháp luật về đầu tư.
Hồ sơ thiết kế kỹ thuật hoặc thiết kế bản vẽ thi công, thể hiện các nội dung phải thẩm định.
Văn bản thẩm định thiết kế về PCCC của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình.

Hồ sơ phải có xác nhận của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và đơn vị tư vấn thiết kế. Hồ sơ có thể ở dạng điện tử hoặc giấy.

Lắp đặt hệ thống PCCC gồm những công việc gì?

Khi thi công lắp đặt hạng mục phòng cháy chữa cháy, kỹ sư làm theo trình tự cơ bản sau.

Bước 1 — Công tác chuẩn bị

Đọc hiểu bản vẽ hạng mục phòng cháy và các hạng mục liên quan: kiến trúc, kết cấu, điện, nước.
Tìm hiểu tính năng, thông số kỹ thuật của vật tư, thiết bị nêu trong bản vẽ, thuyết minh thiết kế và dự toán.
Tìm hiểu bảng tổng tiến độ thi công để sắp xếp cung ứng vật tư, nhân sự phù hợp.
Kiến nghị với chủ đầu tư, tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát và các bên liên quan khi có điểm chưa rõ hoặc cần điều chỉnh.

Bước 2 — Công tác thi công

Dựa trên bản vẽ đã thẩm định, lập bản vẽ thi công chi tiết (shop-drawings) và lấy chữ ký xác nhận của các bên liên quan.
Lập kế hoạch, tiến độ thi công, sắp xếp nhân sự, đưa vật tư và thiết bị tới công trình.
Lập phương án an toàn, vệ sinh môi trường.
Lên kế hoạch nghiệm thu các hạng mục bị che khuất và nghiệm thu từng phần.
Lập bản vẽ hoàn công và bảng khối lượng thanh toán theo tiến độ thi công.
Phối hợp với Cảnh sát PCCC&CNCH khi kiểm tra công trình trong quá trình thi công.

thực hiện công tác kiểm tra trước khi mời cảnh sát PCCC đến nghiệm thu

Hãy nhờ cán bộ phụ trách công tác PCCC tại địa phương tư vấn

Dù công trình lớn hay nhỏ, luôn có một cán bộ quản lý nhà nước giám sát và hướng dẫn. Người này hiểu rõ quy định của địa phương và yêu cầu của chính quyền về an toàn PCCC. Cán bộ được đào tạo bài bản còn tư vấn được cách chọn chủng loại vật tư, thiết bị an toàn, hiệu quả và tiết kiệm.

Cán bộ địa bàn cũng có sẵn biểu mẫu và tài liệu tham khảo. Ví dụ: “Mẫu phương án chữa cháy tại cơ sở” và “Mẫu nội quy quản lý sử dụng phương tiện dụng cụ PCCC“. Tự viết các tài liệu này rất khó, nhưng có chuyên gia giúp thì bạn hoàn thành trong 30 phút.

Cán bộ địa bàn còn có nhiều kinh nghiệm thực tế về PCCC và luôn sẵn sàng chia sẻ. Hãy tận dụng.

Lấy báo giá thiết bị báo cháy, phương tiện chữa cháy và dịch vụ lắp đặt

Dù được người quen giới thiệu hay tìm trên internet, hãy yêu cầu đơn vị báo giá làm bốn việc sau.

1. Gửi hồ sơ năng lực

Yêu cầu đơn vị gửi hồ sơ năng lực: công trình đã làm, nhân sự kỹ thuật, chế độ bảo hành. Từ 01/7/2025, giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ PCCC không còn là điều kiện pháp lý bắt buộc. Giấy đã cấp vẫn dùng đến hết thời hạn và chỉ còn giá trị tham khảo.

2. Ghi rõ giấy tờ của thiết bị

Yêu cầu báo giá ghi rõ giấy tờ của từng thiết bị. Thủ tục cấp giấy chứng nhận kiểm định phương tiện PCCC (tem kiểm định) đã bị bãi bỏ từ 01/7/2026. Phương tiện thuộc Phụ lục V Nghị định 105/2025/NĐ-CP phải có giấy phép lưu thông trước khi ra thị trường. Số giấy phép được ghi trên nhãn.

3. Gửi catalog và tài liệu hướng dẫn

Yêu cầu gửi kèm catalog và tài liệu hướng dẫn lắp đặt – vận hành của các thiết bị chính. Hầu hết chúng ta không quen dùng thiết bị PCCC, nên hãy đảm bảo có đủ tài liệu hoặc video hướng dẫn chi tiết.

LƯU Ý
Sản phẩm tốt của nhà sản xuất uy tín luôn có đầy đủ tài liệu hướng dẫn kỹ thuật. Đây là cách phân biệt hàng chất lượng với hàng trôi nổi, kém chất lượng.

4. Ghi rõ thời gian thi công lắp đặt

Chọn thiết bị không phù hợp có thể kéo dài thời gian thi công. Việc đó ảnh hưởng đến sinh hoạt gia đình hoặc sản xuất kinh doanh. Thiết bị báo cháy không dây và hệ thống chữa cháy đóng gói là ví dụ điển hình. Hai giải pháp này rút ngắn thời gian thi công mà vẫn đảm bảo chất lượng tốt và chi phí thấp.

✅ Cần tư vấn chọn thiết bị báo cháy và báo giá lắp đặt?

Liên hệ FireSmart, hotline 0983.016.201.

Mời cảnh sát cùng giám sát việc lắp đặt thiết bị PCCC

Bạn có lý do chính đáng để mời cán bộ quản lý nhà nước cùng giám sát việc lắp đặt. Cảnh sát PCCC sẽ vui vẻ giúp đỡ, vì đây cũng là nhiệm vụ của họ theo quy định.

Việc này giúp bạn, người không có chuyên môn, yên tâm về chất lượng sản phẩm và dịch vụ lắp đặt mình trả tiền. Nếu cảnh sát không thể đến trực tiếp, hãy gửi ảnh hoặc clip quay việc lắp đặt và xin lời khuyên của họ.

LƯU Ý
Nhà vừa để ở vừa sản xuất kinh doanh, hoặc cho thuê, cần được Cảnh sát PCCC hoặc Công an phường/xã đồng ý với phương án lắp đặt. Trang bị PCCC chưa đầy đủ theo quy định thì chắc chắn bị xử phạt và phải lắp bổ sung.

Nghiệm thu hạng mục phòng cháy chữa cháy và những vấn đề cần lưu ý

Sau khi thi công xong và chạy thử đơn động, liên động, nhà thầu và tư vấn giám sát nghiệm thu nội bộ.

Từ 01/7/2026, thủ tục “Nghiệm thu về PCCC” do cơ quan Công an thực hiện đã bị bãi bỏ theo Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP. Chủ đầu tư tự tổ chức nghiệm thu, lập biên bản theo Mẫu PC18 và chịu trách nhiệm về kết quả. Xem chi tiết tại bài thẩm định và nghiệm thu PCCC hệ thống báo cháy.

Việc cơ bản gồm:

Lập biên bản nghiệm thu theo Mẫu PC18.
Chuẩn bị bộ hồ sơ đầy đủ (xem danh sách dưới đây) và lưu lâu dài.

Mục	Tài liệu trong bộ hồ sơ nghiệm thu
a	Bản sao văn bản thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy, kèm hồ sơ thiết kế đã đóng dấu thẩm định;
b	Chứng từ nguồn gốc thiết bị PCCC đã lắp đặt: catalogue, giấy phép lưu thông (nếu thiết bị thuộc diện phải có);
c	Các biên bản thử nghiệm, nghiệm thu từng phần và nghiệm thu tổng thể các hạng mục, hệ thống phòng cháy chữa cháy;
d	Các bản vẽ hoàn công hệ thống PCCC và các hạng mục liên quan đến PCCC phù hợp với hồ sơ thiết kế đã được thẩm định;
đ	Tài liệu, quy trình hướng dẫn vận hành, bảo dưỡng các thiết bị, hệ thống phòng cháy chữa cháy của công trình;
e	Văn bản nghiệm thu hoàn thành hệ thống, thiết bị có liên quan;
g	Hồ sơ năng lực của đơn vị tư vấn giám sát (nếu có) và đơn vị thi công, lắp đặt hệ thống.

LƯU Ý
Văn bản, tài liệu trong hồ sơ phải có xác nhận của chủ đầu tư, chủ phương tiện, đơn vị tư vấn giám sát và đơn vị thi công. Hồ sơ bằng tiếng nước ngoài phải dịch ra tiếng Việt.